محمد ابراهيمى وركيانى
60
تاريخ تحليلى اسلام از آغاز تا واقعه طف ( فارسي )
با هم در ميان صفا و مروه راه مىرفتيم ، خديجه دختر خويلد و خواهرش هاله به آنجا رسيدند . چون خديجه پيامبر را مشاهده كرد ، خواهرش هاله نزد من آمد و اظهار داشت كه اى عمار ! آيا رفيقت را نيازى به خديجه نيست ؟ « 1 » اين گفتگو زمينه ازدواج پيامبر با خديجه را فراهم آورد . با همهء اختلاف سنى « 2 » اين دو زوج شايسته ، هيچگاه پيامبر خديجه را حتى پس از وفاتش فراموش نكرد و تا خديجه زنده بود ، زنى ديگر نگرفت . همه فرزندان رسولخدا بهجز ابراهيم ( ع ) كه در مدينه متولد شد و در همانجا وفات يافت ، از خديجه بودهاند . بسيارى از نويسندگان دختران خديجه را چهار تن ذكر كردهاند كه كوچكتر از همه فاطمه زهرا ( عليها السلام ) بوده است . پسران خديجه نيز دو تا سه نفر گزارش شده است : قاسم ، طيب و طاهر . اينان قبل از هجرت پيامبر وفات نموده و در حجون ( قبرستان ابوطالب ) به خاك سپرده شدهاند . « 3 » ازدواجهاى پيامبر ( ص ) با ديگر همسرانش جملگى بعد از وفات خديجه ( عليها السلام ) و پس از پنجاه سالگى ايشان رخ داده ؛ يعنى در پايان عمر و در بحرانىترين دوران زندگى او كه درگير 83 پيكار تحميلى با دشمنان بوده است . به همين دليل بهنظر مىرسد كه ازدواجهاى پيامبر نيز معلول عوامل سياسى و اجتماعى بوده و حضرت بدين طريق درصدد جلب حمايت بزرگان قبايل براى پيشرفت اسلام بوده است . برخى از آيات نيز به باور پارهاى مفسران ناظر به همين معناست . براى نمونه ، هنگامى كه پيامبراكرم با امحبيبه همسر عبيدالله بن جحش پسر عمه خود و دختر ابوسفيان ازدواج كرد و خبر اين ازدواج به ابوسفيان رسيد ، جملهاى را كه حاكى از رضايت او بود ، بر زبان راند و به همين مناسبت اين آيه نازل گرديد :
--> ( 1 ) . ابنواضح ، تاريخ يعقوبى ، ج 1 ، ص 376 . ( 2 ) . پارهاى نويسندگان سن پيامبر ( ص ) را به هنگام ازدواج با خديجه 25 سال و سن خديجه را 40 تا 45 سال ذكر كردهاند ، ولى تعداد فرزندان خديجه براى پيامبر ( ص ) اين معنا را تكذيب مىكند ؛ چهآنكه در عربستان زنى كه در 40 يا 45 سالگى قرار دارد و دوران يائسگى او نيز معمولًا 50 سالگى است ، تعداد شش يا هفت فرزند از او دور از ذهن است . اربلى در كشف الغمة ، ج 2 ، ص 13 ، سن خديجه را به هنگام ازدواج پيامبر ( ص ) 28 سال ذكر كرده است . ( 3 ) . بنگريد به : سبحانى ، فروغ ابديت ، ج 1 ، ص 197 .